Bài học khởi nghiệp của cô chủ hãng trà khổ qua

Biết trong lá khổ qua (mướp đắng) có chất kiểm soát đường huyết cao gấp 3 lần trái cây, sau 2 năm mày mò, chị Ngọc Tuyết đã cho ra đời sản phẩm trà và tìm đường xuất khẩu.

Tốt nghiệp Đại học Khoa học tự nhiên TP HCM, chị Nguyễn Thị Ngọc Tuyết (sinh năm1981) quê Long An đã có một thời gian làm việc cho một số công ty giống cây trồng của nước ngoài. Công việc của chị khi ấy liên quan nhiều đến lĩnh vực nông nghiệp.

Đến với khổ qua như một cơ duyên. Trong thời gian làm luận văn thạc sĩ, chị cùng đồng nghiệp thực hiện đề tài tác dụng của khổ qua trên chuột bạch tiểu đường. Kết quả cho thấy có tác dụng. Sau này kết hôn, ông xã chị cũng nghiên cứu lai tạo các giống khổ qua mới. "Loại thảo dược này cứ bao kín cuộc sống của mình, nên muốn làm một sản phẩm gì đó tốt cho sức khỏe từ nguyên liệu sẵn có", chị chia sẻ.

Nữ giám đốc cho rằng điều quan trọng để khởi nghiệp là ý tưởng và dấn thân.

Sản phẩm ban đầu chị làm là rượu vang từ trái khổ qua chín. Có một số mẻ rượu ngon được chưng cất thành công và có tác dụng hạ đường huyết trên mô hình chuột bạch. Song, độ ổn định của sản phẩm không thể duy trì. Mẻ được, mẻ không. Dù tiếc ý tưởng nhưng chị cũng đành từ bỏ.

Cuối năm 2012, vô tình đọc được tài liệu nước ngoài khi họ phân tích các thành phần trong lá và trái khổ qua. Theo đó, hàm lượng charantin-một hợp chất trong khổ qua, có tác dụng kiểm soát đường huyết hiệu quả. Điều làm chị khá bất ngờ là thành phần này trong lá cao hơn trong trái khổ qua gấp 3 lần. Chị bàn với đồng nghiệp về ý tưởng “có thể làm món gì ngon ngon từ lá khổ qua?". Sau gần 2 năm mày mò thử nghiệm, cuối năm 2014, sản phẩm trà lá khổ qua Panas Karantina được đưa ra thị trường.

Giải thích thêm về lý do chọn cây khổ qua làm nguyên liệu chính, chị Tuyết cho biết đây là loài cây mà Việt Nam có lợi thế. Bệnh tiểu đường và cao huyết áp đang có xu hướng tăng nhanh không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Cộng thêm xu hướng tiêu dùng quay về với các liệu pháp tăng cường sức khoẻ từ thảo mộc thiên nhiên. Chị tin tưởng sức tiêu thụ sản phẩm trà lá khổ qua sẽ rất lớn.

Không sử dụng quả như các sản phẩm trà khổ qua khác trên thị trường. "Món ngon" của chị chỉ dùng thân, lá khổ qua làm nguyên liệu. Đây cũng là trà lá khổ qua đầu tiên tại thị trường Việt Nam. Đặc biệt, do chủ động vùng trồng nên 100% nguyên liệu đạt tiêu chuẩn Global.G.A.P. Thêm vào đó, sản phẩm của chị không chỉ chứa một nguyên liệu là khổ qua, mà chị còn phối trộn 2 dược liệu khác là cỏ ngọt và bạc hà, nhờ đó, sản phẩm trà lá khổ qua của chị có mùi vị khác biệt so với các loại trà hiện nay.

Chia sẻ thêm về quá trình chế biến, xử lý nguyên liệu, nữ giám đốc cho biết những mẻ đầu tiên chỉ đơn thuần dùng thân, lá sấy khô và hãm nước nên có vị rất đắng, mùi nồng ngái, không thể uống. Sau nhiều lần mày mò công thức, chị nhận ra rằng dược liệu tươi cần được xử lý trước khi sấy. Ngoài ra, phải dùng một hỗn hợp thảo mộc để tạo mùi và hương vị mới. Qua nhiều lần thử nghiệm các công thức xử lý và phối trộn khác nhau, cuối cùng cỏ ngọt và cây bạc hà rất tròn vị khi kết hợp với lá khổ qua.

Thống nhất được nguyên liệu, khó khăn tiếp theo chị gặp phải là tìm được giống phù hợp. Chị cho biết khi trên thị trường rất nhiều giống khổ qua có đặc tính khác nhau, nếu không chuẩn đầu vào thì đầu ra sẽ không ổn định. Rồi  quy trình trồng, thời gian và quy cách hái...cũng là những điều chiếm khá nhiều thời gian của chị và cộng sự.

Định vị khách hàng trà lá khổ qua hướng đến là những người có nhu cầu về thực phẩm sạch. Song việc làm thị trường với một sản phẩm mới không hề dễ dàng. Do làm marketing trực tiếp nên các nhân viên của chị phải rong ruổi tận các đại lý, đứng rót trà mẫu, tư vấn, bán hàng khuyến mãi... Có khi đứng cả ngày cũng chỉ bán được một hộp. Thuyết phục được khách hàng uống thử trà, dù họ đều khen nhưng vẫn e dè không dám mua vì sản phẩm quá lạ.

"Có khi mất cả ngày chầu chực bác sĩ, xin phép được thuyết trình, mời uống trà mẫu, hay phát tờ rơi tại bệnh viện... cũng là điều bình thường", chị nói. Trong khi đó, nhân lực không đủ nên chị chấp nhận bỏ lửng nhiều thị trường.

Để có nguyên liệu đạt chuẩn, chị Ngọc Tuyết đã đầu tư vùng trồng khổ qua và các hương liệu diện tích hơn 4ha tại Đồng Nai.

Với mức giá bán lẻ 132.000-165.000 đồng  một hộp 14 gói, mức giá này theo chị, chưa bao gồm kinh phí marketing. Song, không ít lần sản phẩm bị khách hàng "chê" giá hơi đắt. Với chị, định giá sản phẩm là một bài học lớn trong con đường kinh doanh. Để ra một giá đúng, ngoài  chi phí sản xuất, giá các sản phẩm cùng loại trên thị trường, còn phải tính đến chi phí bán hàng ngoài thị trường, marketing... Điều mà chị thừa nhận, vừa học được sau quá trình đi bán hàng.

"Định giá sản phẩm sai rất khó sửa, vì giá đã ra thị trường. Không có chi phí cho marketing sẽ khó tiếp cận khách hàng. Một phần của hạn chế này là do công ty toàn người làm khoa học, nên không có kiến thức căn bản về kinh tế học", chị cho hay.

Ngoài marketing trực tiếp, hiện, chị cũng tận dụng kênh phân phối online, thương mại điện tử để quảng bá rộng rãi hơn sản phẩm. Do vậy, sau 6 tháng ra mắt, ngoài hệ thống tiêu thụ nội địa, để khảo sát thị trường mới, trà lá khổ qua đã được xuất khẩu sang một số quốc gia khác, với số lượng khiêm tốn.

Về doanh thu, vị giám đốc 34 tuổi thừa nhận công ty vẫn đang phải bù lỗ cho sản phẩm trà từ các khoản thu khác. Hiện quy mô công ty gồm 20 nhân viên, 30 công nhân, một văn phòng tại TP HCM và vùng nguyên liệu 4,5ha tại Đồng Nai. Eo hẹp kinh phí nên chị đã bỏ lỡ một số hội chợ trong nước và quốc tế.

Song, theo nhận định của chị, tính dược của khổ qua đang được nền y học thế giới quan tâm nghiên cứu, thậm chí giới khoa học thế giới đang tìm hiểu về việc dùng khổ qua để sản xuất thuốc trị HIV hay một số loại ung thư. Do đó, chị tin nhu cầu về sản phẩm từ loài cây này sẽ ngày một tăng cao. Ngoài ra, người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm các sản phẩm sạch. Nhờ đó, trà lá khổ qua đạt chuẩn của công ty sẽ dễ dàng được thị trường chấp nhận.

Nhìn lại quá trình khởi nghiệp của mình, chị cho rằng hai điều quan trọng nhất là ý tưởng và dấn thân. Việc đầu tiên khi lập nghiệp không phải cần nhiều tiền. Tiền sẽ có người đầu tư nếu có ý tưởng tốt. "Bạn nào có thể vay nợ, ăn mì tôm trường kỳ, chịu mưa, chịu nắng, di chuyển liên tục nhiều ngày qua các tỉnh, thành phố trong một chuyến công tác thì hãy lập nghiệp", chị bày tỏ.

Từ kinh nghiệm bản thân, chị cho rằng trước khi khởi nghiệp nên có một thời gian đi làm thuê tại các công ty có mô hình hoạt động khác nhau. Bởi, việc làm thuê này vừa là vòng cấp vốn, vừa là nơi cung cấp kỹ năng và cũng là trải nghiệm để đánh giá khả năng có thể làm chủ hay không.

Với chị, thành lập được một công ty không khó, song nuôi dưỡng để hoạt động được không phải chỉ bằng tiền, mà còn bằng niềm tin và sự kiên trì. "Muốn tin vào chính mình, không gì bằng có trải nghiệm và kinh nghiệm. Thiếu điều này rất dễ chông chênh khi gặp khó khăn", chị chia sẻ
.

Người khởi nghiệp cần thận trọng với đam mê

Khởi nghiệp nhất thiết phải có đam mê, nhưng một mình nó chưa đủ giúp một start-up thu hút được chú ý của nhà đầu tư.

Rất nhiều những doanh nhân khởi nghiệp nghĩ rằng đam mê chính là chiếc vé lên chuyến tàu thành công. Ví dụ trên nhiều trang crowfunding (góp vốn khởi nghiệp), họ tranh nhau, cố chứng tỏ bản thân giàu nhiệt huyết với dự án của riêng mình. Điều đó cũng có chút ít tác dụng khi kêu gọi những nhà đầu tư không chuyên rót vốn vào những ý tưởng rất tuyệt vời của họ.

Nhưng câu chuyện sẽ đi vào một ngã rẽ mới trên con đường dài đến thành công. Một nghiên cứu thực hiện trên hàng trăm nhà sáng lập doanh nghiệp chỉ ra rằng đam mê không có ý nghĩa gì với kết quả sau vài năm triển khai. Điều quan trọng đó là sự chuẩn bị: Liệu người khởi nghiệp đã vạch ra đầy đủ những ý tưởng, thực sự thấu hiểu được thị trường, chuẩn bị những kế hoạch để đối phó với những khó khăn, và vận dụng tốt được những tình huống ngẫu nhiên hay chưa?

Mark Zuckerberg "Nếu bạn chỉ làm những gì mình thích, bạn sẽ đánh mất cái nhìn tổng thể về những gì sẽ diễn ra tiếp theo". Ảnh: Forbes

Utpal M.Dholakia cùng đồng nghiệp thuộc đại học Rice đã thực hiện hàng loạt nghiên cứu về những dự án cấp đại học toàn nước Mỹ được chọn tham gia cuộc thi khởi nghiệp tổ chức bởi Rice. Những dự án này thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau từ công nghệ sinh học cho tới bán lẻ và sản phẩm tiêu dùng.

Ban đầu, hầu hết thí sinh dự thi khẳng định đam mê chính là yếu tố then chốt khi phỏng đoán về sự thành công trong tương lai. 3 năm sau, chỉ một số ít những thí sinh thành công với dự án được điều tra thể hiện lại quan điểm trên.

Kết quả này chỉ ra rằng đam mê của người khởi nghiệp không hoặc đóng vai trò rất ít trong số phận của những dự án họ triển khai. Ngược lại, chính sử chuẩn bị kỹ càng mới là đôi cánh giúp ước mơ của họ bay cao.

Đội ngũ nghiên cứu cũng tiến hành phân tích 522 dự án được đăng trên Indiegogo - trang thu hút vốn đầu tư khởi nghiệp lớn nhất toàn cầu. Những đoạn phim, bài phát biểu được ghi lại và phân tích. Những thuật ngữ đồng nghĩa với “đam mê” như “rất nhiệt huyết”, “cống hiến”… đều được đánh dấu.

Quá trình tương tự cũng lặp thu thập những bằng chứng của sự chuẩn bị, như những báo cáo về nguồn lực cần khai thác để triển khai dự án. Kết quả trả về chỉ ra rằng những người khởi nghiệp thể hiện được đam mê nhiều hơn thành công gấp 3 lần trong việc đạt được mục tiêu thu hút vốn, trong khi đó những bằng chứng về quá trình chuẩn bị tỏ ra không có mấy tác dụng.

Nghiên cứu tiếp tục tiến hành sâu hơn trên những nhà đầu tư lão luyện trả về một kết quả rất khác. Nhóm đầu tư chuyên nghiệp thường có cái nhìn rất khác với đám đông, họ thường tính hệ số thấp đam mê mà nhà khởi nghiệp thể hiện, và tính hệ số cao hơn vào thực tế quá trình chuẩn bị. Nhưng với giả thiết rằng, những doanh nhân “chân ướt chân ráo” này muốn vượt mặt những nhà đầu tư lão làng và tập trung hơn vào thuyết phục đám đông, và rằng đám đông cũng thích họ, thì chuyện gì sẽ xảy ra?

Bản báo cáo không gợi ý rằng những người khởi nghiệp coi nhẹ những đam mê của mình. Sau tất cả thì một dự án sẽ không tạo được tiếng vang trong giới đầu tư trừ khi nó tỏ ra hấp dẫn. Tuy vậy, sự đam mê thường có tác dụng xấu nếu nó được nhà đầu tư hoặc người khởi nghiệp tung hứng quá nhiều.

Thay vào đó, doanh nhân khởi nghiệp cần phải đạt được sự cân bằng. Những phát biểu thể hiện sự đam mê phải luôn đi kèm với những bằng chứng thể hiện sự chuẩn bị kỹ càng. Ví dụ như làm sao họ có thể tìm kiếm, tuyển dụng những người phù hợp. Để ý vào những điều nhỏ nhặt luôn là chìa khóa cốt lõi của sự thành công.

Cả nhà đầu tư lẫn người khởi nghiệp cần hiểu rằng, nếu không có sự chuẩn bị, một mình đam mê không có nhiều ý nghĩa.

Lãi lớn nhờ nuôi tôm kiểu mới

Sau nhiều lần mất trắng vốn vì tôm bị dịch bệnh, anh Phan Thanh Thánh ở Bình Định đã tìm tòi, đầu tư bể lọc nước sạch làm từ san hô, than hoạt tính, cát sạch để nuôi tôm trên cát, thu lãi gần tỷ đồng một năm.

Trước nguy cơ tôm thẻ chân trắng bị dịch bệnh thường xuyên do môi trường nước ô nhiễm, anh Phan Thanh Thánh (sinh năm 1984) ở thôn Xuân Bình, xã Mỹ An, huyện Phù Mỹ (Bình Định) đã chọn cách xây dựng bể lọc nước sạch để cung cấp cho hồ nuôi tôm trên cát của mình.

Anh Thánh bắt đầu biết nuôi tôm từ lúc mới 15 tuổi khi theo phụ việc cho cha mẹ. Học hết cấp 3, anh nghỉ ở nhà làm kinh tế. Năm 1999, nghề nuôi tôm thẻ chân trắng trên cát thu lợi nhuận cao, anh Thánh quyết định đầu tư để thoát nghèo. Khởi điểm, anh vay 45 triệu đồng đầu tư một hồ tôm với diện tích 3.000m2. Vốn có sẵn kinh nghiệm, học hỏi thêm thông tin ở báo, đài, sau 3 tháng thả nuôi, trừ hết chi phí, vụ đầu tiên anh Thánh lãi 70 triệu đồng. Năm đó, anh nuôi 3 vụ.

Bước sang năm thứ 2, anh đầu tư thêm một hồ có diện tích 2.800m2 với mức chi phí 80 triệu đồng và tiếp tục thắng lớn với thu nhập gần 200 triệu đồng. Nhưng bước sang các năm kế tiếp, nguồn nước bắt đầu ô nhiễm, tôm bị dịch đốm trắng. Năm 2006, anh Thánh gần như mất trắng và phải dừng nuôi trong nửa năm. Bắt đầu gượng dậy được vài vụ, thì đến năm 2011, tôm lại bị tiếp một đợt dịch lớn, anh thua lỗ thêm hơn 200 triệu đồng.

Anh Phan Thanh Thánh bên hồ nuôi tôm thẻ chân trắng trên cát bằng nước sạch.

“Năm 2011, người dân ở đây ồ ạt san lấp mặt bằng làm hồ nuôi. Lúc đó, tôi cũng làm thêm 3 hồ với diện tích trên 10.000m2 và một hồ ươm giống khoảng 600m2. Đúng thời điểm này, nguồn nước bị ô nhiễm, tôm bị dịch bệnh, năm đó gia đình tôi nuôi một vụ mà không thu hồi được vốn. Xác định nguyên nhân tôm bị dịch, tôi tạm nghỉ một thời gian để xử lý các hồ và học hỏi thêm kinh nghiệm nuôi tôm trên cát", anh Thánh nói và nghiệm ra được yếu tố quyết định thành công của nuôi tôm thẻ chân trắng là nguồn nước phải sạch. Từ đây, anh quyết định nuôi tôm theo kiểu mới.

Năm 2012, anh Thánh vay 30 triệu đồng từ Ngân hàng chính sách xã hội huyện Phù Mỹ để mua con giống mới thả nuôi và làm thêm hai hồ tôm với diện tích 3.000m2, nâng tổng số lên 7 hồ và một hồ ươm giống, với tổng diện tích gần 20.000m2. Lần này, anh tiến hành xây dựng một bể lọc nước với dung tích 12m3 gồm một lớp san hô, một lớp than hoạt tính, một lớp cát sạch có tác dụng lọc nước, kim loại nặng và khí độc. Nguồn nước sạch được lọc bơm vào ao nuôi giúp con tôm phát triển tốt, ít dịch bệnh, sản lượng cải thiện rõ rệt, từ 7 đến 8 tấn một hecta mỗi vụ trước đây tăng lên thành 10 tấn.

Anh Thánh cho hay, năm 2014 tổng doanh thu từ nuôi tôm là 7 tỷ đồng, lợi nhuận thu được bình quân hàng năm hơn 800 triệu. Ngoài ra, cơ sở nuôi tôm thẻ chân trắng trên cát của anh còn tạo việc làm ổn định cho 3 nhân công cùng 10 lao động theo thời vụ, trung bình làm 15 ngày mỗi tháng.

Với kinh nghiệm hơn 15 năm, theo anh Thánh, nuôi tôm thẻ chân trắng muốn thành công phải dựa vào yếu tố nguồn nước và con giống. Theo đó, nguồn nước phải sạch, con giống tốt của các công ty uy tín cần được chăm sóc kỹ trong tháng đầu tiên, bởi đây là thời điểm tôm thay môi trường sống nên dễ bị dịch bệnh. Dù có bể lọc nước sạch, nhưng để giảm thiểu mức độ ô nhiễm tối đa, anh Thánh áp dụng cách nuôi tôm luân phiên, 2 vụ tôm chính xen kẽ vụ tôm phụ, trung bình 2 năm nuôi 5 vụ. Anh Thánh chia sẻ, ở vụ nuôi chính, anh thả 100 con trên một m2, vụ tôm phụ thả khoảng 50 con mỗi m2.

 Năm 2015, anh Thánh là một trong hai thanh niên tiêu biểu của tỉnh Bình Định nhận giải thưởng Lương Định Của.

Ông trùm sầu riêng lãi bạc tỷ mỗi năm

Từng khởi nghiệp với 400.000 đồng, gần chục năm trồng sầu riêng "bị điếc" nhưng nhờ kiên trì, quyết tâm theo nghề, nay ông Cường hiện thu lãi ròng hơn một tỷ đồng mỗi năm.

Vườn sầu riêng sum xuê trái của ông Nguyễn Thanh Cường nức tiếng ấp 9, xã Nhân Nghĩa, huyện Cẩm Mỹ (Đồng Nai). Ông là người tiên phong đưa giống sầu riêng Thái về trồng. Từ thành công của ông Cường, nhiều hộ cũng hưởng ứng trồng theo, biến nơi đây thành “vương quốc sầu riêng” nổi tiếng không kém những vùng miệt vườn ở miền Tây.

Ông Cường chia sẻ, sau giải phóng, ông cùng gia đình từ Bình Dương di cư về Đồng Nai khai hoang lập nghiệp. Khi cưới vợ được bố mẹ cho 7 sào đất để trồng trọt mưu sinh. Lúc đầu chủ yếu trồng vườn tạp với đủ loại cây như cà phê, sầu riêng, tiêu…theo phương thức lấy ngắn nuôi dài chứ chưa nghĩ đến chuyện làm giàu. Có nhiều gốc sầu riêng đã trồng 10 năm chưa ra hoa đậu trái vì bị điếc nhưng vì yêu cây quý nghề, ông vẫn không nản lòng, quyết tâm theo đuổi.

Đến năm 1996, doanh nghiệp tại Đồng Nai nhập về giống sầu riêng Thái cho hiệu quả kinh tế cao. "Tôi quyết tâm đầu tư trồng giống này trên toàn bộ diện tích vườn”, ông Cường kể.

Ông Cường bên gốc sầu riêng trĩu quả tại Đồng Nai. Ảnh: Nông nghiệp Việt Nam

Thời gian đầu, dù quyết tâm cao nhưng bị kẹt vốn, ông cứ loay hoay tìm vay khắp nơi không được. Cuối cùng người nông dân đành bàn với vợ đem bán chiếc nhẫn kỷ niệm ngày cưới được 400.000 đồng để mua hết cây giống sầu riêng về trồng. Từ đó, ông mày mò học cách ghép để chiết nhánh cây sầu riêng Thái ghép vào gốc sầu riêng hạt đã có sẵn. Ông tìm đến các nông trường ghép cao su, cà phê để quan sát và học cách ghép cành rồi về tự mình áp dụng kỹ thuật ghép sầu riêng. Do nắm bắt kỹ thuật nhanh, ông ghép cây nào cũng sống và sinh trưởng tốt.

Ưu điểm của việc ghép cây sầu riêng là giảm được chi phí đầu tư, rút ngắn thời gian ra trái. Thông thường trồng sầu riêng phải từ 5-6 năm mới có quả, nhưng cây ghép chỉ trong vòng 3 năm đã có thể thu hoạch. Tuy nhiên, suốt 6 năm đầu, vườn sầu riêng của ông hầu như mất trắng vì cây đậu trái rất ít.

Mỗi lần mưa xuống, ra thăm vườn thấy hoa, trái rụng đầy gốc khiến ông đau xót, nhưng lại tự an ủi mình và quyết tâm tìm cách khắc phục. Thấy ông đem cây sầu riêng Thái về trồng thất bại, nhiều người chê ông làm những việc không giống ai và chẳng ai tin ông sẽ thành công.

Mấy năm đầu trồng ghép cây sầu riêng Thái gần như bị mất trắng, mỗi mùa vườn chỉ đậu vài cây ra hoa nhưng bù lại cây cho trái rất to. Khi những trái sầu riêng này chín, vợ chồng ông đem đi bán và bất ngờ vì khách rất ưa chuộng, bán giá bao nhiêu cũng mua. "Thật không ngờ, khách đến xem sầu riêng xong trả 16.500 đồng/kg, giá cao nhất thời đó. Khi bán xong tôi đếm được 480.000 đồng. Mừng quá tôi mua ngay một chỉ vàng đem về trả nợ cho bà xã. Đến nay cây sầu riêng cho trái to ấy vẫn còn trong vườn, được ưu ái đặt tên là cây một chỉ vàng", ông nói.

Tìm thấy nguồn động viên to lớn từ cây sầu riêng Thái này, ông Cường kiên trì  tự mày mò, tìm hiểu kiến thức trên sách, báo để trao dồi kỹ thuật. Ông còn gặp những người có nhiều kinh nghiệm trồng sầu riêng để cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm.

Nghề dạy nghề, tích lũy nhiều năm kinh nghiệm nên bây giờ chỉ cần nhìn lá sầu riêng là ông có thể biết mùa nào thắng, mùa nào thua. Do vậy, trừ khi gặp thiên tai đành phải chấp nhận, còn đến nay năm nào vườn nhà ông cũng được mùa thắng lớn. Khi đã có lời, gia đình ông tiếp tục đầu tư mở rộng vườn sầu riêng.

Đến nay, gia đình ông đã có hơn 4 ha sầu riêng, mỗi năm cho thu hoạch khoảng 70 tấn. Sau khi trừ chi phí, ông còn lời khoảng 1,2 tỷ đồng và cái tên Cường sầu riêng, ông trùm sầu riêng bắt đầu vang xa, được nhiều người biết đến. Thấy mô hình làm ăn của gia đình ông đạt hiệu quả kinh tế cao, nhiều hộ xung quanh cũng chuyển sang chuyên canh sầu riêng và được người nông dân này nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm.

Bà Phạm Thị Tuyết, cán bộ phụ trách nông nghiệp xã Nhơn Nghĩa: "Sầu riêng là cây trồng chủ lực của xã Nhơn Nghĩa, giúp bà con làm giàu. Hiện toàn xã có gần 200 ha sầu riêng, chiếm một phần tư diện tích đất nông nghiệp. Xã đã hỗ trợ cho 18 hộ lắp đặt hệ thống tưới nước tự động để trồng cây sầu riêng cho năng suất cao.

Người khởi nghiệp nên đặt mục tiêu gì?

Lợi nhuận rõ ràng là mục tiêu kinh doanh, song sứ mệnh là điều giúp công ty khởi nghiệp tồn tại, thu hút nhân tài, thuyết phục nhà đầu tư và giành được thiện chí khách hàng.

Kevin Laws - Giám đốc điều hành (COO) hãng công nghệ Anglelist vừa có chia sẻ trên Tạp chí kinh doanh Harvard về tầm quan trọng của mục tiêu, sứ mệnh đối với các doanh nhân mới khởi nghiệp.

Nhiều người khi nhìn vào Thung lũng Silicon thường nghĩ đây là một mảnh đất của những doanh nhân khởi nghiệp.

Tuy nhiên trên thực tế, thung lũng đó cũng đầy rẫy những người thành lập công ty chỉ với mục đích thỏa mãn giàu sang. Tất nhiên bạn sẽ chẳng bao giờ nghe thấy tên tuổi những công ty này bởi vì họ sẽ không thể lôi kéo được nhân tài, thuyết phục được nhà đầu tư lớn, và giành được thiện chí của khách hàng.

Điều thúc đẩy những doanh nhân khởi nghiệp không phải là tiền, mà đó là sứ mệnh. Với một tầm nhìn muốn thay đổi thế giới, họ là những người đã và đang tạo nên nên những giá trị vĩ đại cho bản thân và những nhà đầu tư.

Điều đó làm những người không phải cư dân thung lũng Silicon hoài nghi liệu rằng lợi nhuận khổng lồ có đi kèm với sứ mệnh vĩ đại không?

Mark Zuckerberg và sứ mệnh kết nối thế giới.

Jim Barksdade từng nói khi ông còn là CEO của Netscape: “Nếu nói rằng mục tiêu của công ty là lợi nhuận cũng giống như mục đích của cuộc sống là hơi thở”. Tất nhiên nếu bạn không hô hấp thì cũng chẳng quan trọng mục đích trên đời của bạn là gì.

Nếu bạn tin vào sứ mệnh của mình, nó chính là một phần của nghĩa vụ đạo đức đảm bảo rằng doanh nghiệp sẽ vận hành trên sứ mệnh đó. Sẽ không có một con đường này nhanh nhất để đi đến mục tiêu cao thượng của bản thân.

Doanh nghiệp tồn tại là để thực hiện nghĩa vụ của nó chứ không phải bất kỳ một lý do nào khác. Đó lý giải tại sao Google đã xoay xở để sắp xếp lại dữ liệu của thế giới vài thập kỷ trước, và Facebook tìm cách kết nối thế giới không dây.

Nhưng đối với những người sáng lập công ty chỉ vì tiền, có quá nhiều lý do để từ bỏ trước khi doanh nghiệp của họ thành công rực rỡ.

Nói chung việc xây dựng một tập đoàn từ tay trắng là rất khó. Thỉnh thoảng một số người sẽ dừng lại vì không còn tiền, hay vì khách hàng không thích sản phẩm. Năm ngoái, hãng công nghệ Secret ở thung lũng Silicon đã đóng cửa khi thấy số lượng khách hàng suy giảm.

Cũng có những lý do khó nhìn thấy hơn. Đó là khi người khởi nghiệp sáp nhập của họ cho những tập đoàn lớn và trở nên giàu có. Tuy nhiên những công ty kiểu này cũng không thể thực hiện được sứ mệnh của mình vì chúng cuối cùng sẽ bị loại bỏ khỏi cỗ máy vận hành khổng lồ của những tập đoàn lớn.

Larry Page và Sergey Brin đã sáng lập và biến Google thành gã khổng lồ công nghệ ngày hôm nay là do họ luôn theo đuổi sứ mệnh sắp xếp lại hệ thống dữ liệu thế giới. Niềm tin vào sứ mệnh của họ mạnh đến nỗi cả Larry và Brin đều từ chối lời đề nghị trị giá 1 tỷ USD của Yahoo, để rồi tạo nên một đế chế trị giá 350 tỷ USD.

Sergey Brin và dự án Google Glass. Ảnh: Businessinsider

Yahoo cũng đề nghị mua Facebook của Mark Zuckerberg với giá 1 tỷ USD khi Facebook còn là một trang có rất ít người tham gia. Mark bỏ qua lời đề nghị này (cũng như nhiều lời đề nghị hấp dẫn khác đến từ cả Google) để thực hiện sứ mệnh kết nối tất cả mọi người trên thế giới. Hiện nay giá trị của Facebook là 200 tỷ USD.

Hãy tưởng tượng xem hậu quả sẽ như thế nào nếu Google hay Facebook đã được bán cho Yahoo với tổng cộng 2 tỷ USD. Nếu thuộc về Yahoo, liệu rằng Google và Facebook có thể tiếp tục những dự án “điên rồ” của họ nữa không?

Những ví dụ trên là trường hợp mà sứ mệnh vĩ đại và thắng lợi tài chính giao thoa.

Những nhân viên cũng phải được truyền cảm hứng từ sứ mệnh đó. Nếu nhân viên chỉ làm việc vì tiền như “lính đánh thuê”, họ sẽ sớm bị kéo đi bởi những lời mời gọi hấp dẫn. Đối với những công ty trước cơ hội trở thành doanh nghiệp triệu đô, họ sẽ cần đến những con người sẵn sàng trụ lại tại thời điểm khó khăn, cũng không bán công ty khi thịnh vượng.

Sở dĩ vậy mà, những nhà đầu tư dày dặn kinh nghiệm như John Doerr tại Kleiner Perkins thường tìm kiếm những nhà khởi nghiệp vì sứ mệnh, chứ không phải vì tiền.

Tất nhiên, mọi công ty đều phải có lợi nhuận, nhưng lý do để nó tồn tại nằm ở sứ mệnh doanh nghiệp. Mất đi sứ mệnh, bạn sẽ đánh mất công ty
.

Đàm Vĩnh Hưng mở chợ sỉ thời trang bình dân

Sau khi khá thành công với thương hiệu Vua biển, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng lại chuẩn bị mở một chợ sỉ thời trang dành cho những người có thu nhập trung bình tại quận 5, TP HCM.

Vào đầu tháng 8 này, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng sẽ chính thức khai trương trung tâm thương mại chợ sỉ Tân An Đông quy mô 800 ki ốt, với đầy đủ các mặt hàng về thời trang từ quần áo, giày đép cho đến các phụ kiện làm đẹp. Mỗi ki ốt rộng tầm 4-12m2, được cho thuê với giá từ 45 triệu đồng cho 6 tháng, trở lên. Đây được xem là chợ sỉ bán giá lẻ, được đầu tư khang trang, có lắp máy lạnh.

Trao đổi với VnExpress, Đàm Vĩnh Hưng cho biết, dự án này anh đã ấp ủ gần cả năm trời trước khi triển khai, và muốn mọi kế hoạch khi đã vào guồng cũng như chuẩn bị đi vào hoạt động mới công bố. Ca sĩ này thông tin thêm, chỉ sau gần 3 tuần thông báo đã có hơn 300 gian hàng đăng ký, số còn lại đang trong giai đoạn 2 tiếp tục mở bán hoặc cho thuê.

Đàm Vĩnh Hưng tại công trường chợ sỉ Tân An Đông.

Đàm Vĩnh Hưng tiết lộ, tổng kinh phí của dự án lên đến 70 tỷ đồng, trong đó anh là chủ đầu tư, đồng thời có sự hợp tác của một số người bạn thân.

Liên quan đến vấn đề thu hồi vốn, anh cho rằng đây là bài toán phức tạp, nhất là  trong tình hình kinh tế, thị trường còn nhiều khó khăn như hiện nay nên chắc chắn sẽ mất một khoảng thời gian dài. Tuy nhiên, theo anh quan trọng nhất lúc này là phải tạo nên chất lượng, uy tín của chợ để giúp các tiểu thương có thể bán chạy các mặt hàng của họ.

Mấy tuần gần đây, dù bận rộn với công việc biểu diễn, ca hát nhưng Mr Đàm luôn có mặt tại công trường chợ Tân An Đông ở giai đoạn cuối để theo dõi và động viên công nhân hoàn thành dự án.

Đàm Vĩnh Hưng cho biết, trước đó anh đã tìm hiểu, khảo sát rất nhiều vị trí trong trung tâm thành phố nhưng sau đó quyết định chọn địa điểm này vì nằm ngay quận 5, cạnh chợ An Đông - nơi mua bán sầm uất để xây dựng ngôi chợ chuyên về thời trang của mình. Anh cũng lý giải, sở dĩ muốn dùng tên gọi Chợ sỉ thời trang Tân An Đông thay vì Trung tâm thương mại nhằm tạo sự gần gũi với các đối tượng khách hàng, người tiêu dùng và cả các tiểu thương.

"Tôi hy vọng đây sẽ là một địa điểm lý tưởng cho các doanh nghiệp mua bán thời trang sỉ và lẻ, đồng thời là nơi tập trung nhiều gian hàng về thời trang, đầy đủ các dòng quần áo, phù hợp với mọi đối tượng", Mr Đàm chia sẻ.

Đề cập đến việc cho ra đời trung tâm thương mại thời trang truyền thống trong bối cảnh kinh doanh shop online phát triển mạnh, Đàm Vĩnh Hưng thừa nhận sẽ là một thách thức lớn. Tuy nhiên, anh cho rằng xu thế chợ truyền thống vẫn là thế mạnh vì khi mua tại chợ, người tiêu dùng có thể thử đồ tại chỗ, thấy và cầm nắm được "món sản phẩm" mình muốn mua... sẽ có cảm giác yên tâm hơn.

Mặc khác, ca sĩ này cho biết, mình vốn là người yêu và am hiểu thời trang, luôn cập nhật các xu hướng từ thế giới và các bạn trẻ nên sẽ có hướng đi riêng của mình. Song song đó, anh cho biết luôn sẵn sàng hỗ trợ cũng như tạo điều kiện tốt nhất cho các tiểu thương hay các đơn vị muốn tìm đến để hợp tác kinh doanh.

Riêng với hệ thống kinh doanh Vua Biển, Đàm Vĩnh Hưng cho biết tới thời điểm này anh đã phát triển lên gần 40 chi nhánh khắp cả nước. Tình hình hoạt động  tương đối khả quan.

Vừa bận rộn với công việc chính của một ca sĩ, giờ lại tham gia kinh doanh vào Vua Biển cũng như dự án Chợ sỉ Tân An Đông, Đàm Vĩnh Hưng cho biết anh phải sắp xếp thật hài hoà thời gian. Với việc kinh doanh, lúc đầu anh sẽ thường lui tới để trực tiếp quản lý, nhưng sau đó sẽ phát triển các bộ phận quản lý chuyên nghiệp.

"Dù đã dấn thân vào con đường kinh doanh nhiều năm, nhưng đến nay tôi vẫn chưa thể tách bạch thành hai con người: doanh nhân và nghệ sĩ. Do đó, hiện tại trong tôi phần nghệ sĩ luôn chiếm rất nhiều trong mọi quyết định, kể cả việc kinh doanh", Mr Đàm bộc bạch
.

Triệu phú tật nguyền kiếm 20 triệu USD từ yoyo

Bị tật nguyền bẩm sinh, nhưng Alan Nagao đã vươn lên thành triệu phú người Mỹ gốc Nhật nhờ bán được 30 triệu yoyo (con quay) trên toàn thế giới.

Alan Nagao bị dị tật do loại thuốc Thalidomide mà mẹ ông đã dùng khi mang thai nên chỉ có một tay và chân lành lặn. Thậm chí, chân phải của ông chỉ là một mẩu thịt nên ngay từ nhỏ Alan đã phải dùng chân giả.

Có mặt tại TP HCM một ngày đầu tháng 7, người đàn ông có khuôn mặt luôn cởi mở này tâm sự: “Tôi đi lại rất khó khăn nên hồi nhỏ thường phải di chuyển bằng xe hoặc ván trượt. Hồi đó tôi đi học ở một trường công của Mỹ, trẻ con đùa với nhau hơi ác ý, họ thường đẩy tôi ngã và tôi không bao giờ đuổi kịp vì không chạy được. Ngày nào tôi cũng bị chọc là 'chân heo', 'đi cà nhắc' hay cướp biển'”.

Dù rất mệt mỏi và chán nản, nhưng mẹ Alan thường hay nói với con trai rằng, người ta lấy gạch đá chọi mình, có thể mình sẽ bị gãy xương, nhưng sự trêu chọc ác ý sẽ không bao giờ làm mình tổn thương được.

Chính vì tương lai không sáng sủa, Alan luôn nghĩ liệu có bao giờ mình được  hẹn hò, có bạn gái và có thể lập gia đình?

Alan Nagao chia sẻ tại buổi hội thảo Cơ hội kinh doanh hôm 10/7. Ảnh: Diễm Phạm

Alan rất thích môn ván lướt, nhưng điều khó khăn nhất là làm sao di chuyển từ bãi biển xuống nước. Muốn xuống biển, Alan phải tháo chân giả và nhảy lò cò trên bãi biển khiến mọi người nhìn trân trân và ông rất ghét cảm giác đó.

Bỏ qua tất cả, ngày nào Alan cũng nhảy một chân lò cò xuống nước và kiên trì lướt ván. Khi xuống nước, Alan thấy mình giống như bao người khác, có thể bơi nhanh, có thể tự do lướt ván. Từ đây, cậu thanh niên tật nguyền quyết định theo đuổi giấc mơ của mình là trở thành 5% người giàu có nhất thế giới. Ước mơ này của ông đã bị bạn bè và người thân chế nhạo vì mơ mộng hão huyền.

Để thực hiện ước mơ, năm 19 tuổi, chàng trai đến từ Honolulu, Hawaii đã mở cửa hàng bán diều và kiếm được 2.000 USD doanh thu mỗi ngày. Để tập trung vào công việc kinh doanh, Alan quyết định bỏ học đại học từ năm thứ 2 khi đang theo học chuyên ngành kỹ sư tại một trường đại học ở Mỹ. Chia sẻ về câu chuyện bỏ học, Alan cho biết: “Tôi có đam mê làm việc với mọi người, trong khi kỹ sư lúc nào cũng làm việc với máy tính nên quyết định nghỉ học để kinh doanh và tôi rất hạnh phúc với quyết định đó”.

Cửa hàng bán diều của Alan rất thành công, và chàng trai này có sở thích làm những thứ rất to, vì thế anh đã làm một con diều khổng lồ có thể chứa một chiếc xe buýt 50 chỗ. “Công ty diều của tôi trở thành nhà vô địch thế giới trong nhiều cuộc thi diều. Năm 1991, chúng tôi thắng ba giải vô địch thế giới ở Anh và Nhật Bản. Tôi đã đặt ra mục tiêu đi du lịch thế giới 3 lần và đã thực hiện thành công”, Alan nói thêm.

Năm 1995, nhận thấy phong trào chơi yoyo (con quay) bắt đầu bùng nổ, Alan đã tự thiết kế ra một hệ thống để bán yoyo bằng một phương pháp tiếp thị thông minh với cách chơi cũng rất đơn giản giống như chơi karate. Cứ chơi được 10 kỹ thuật thì đạt được đai trắng và cứ thế phấn đấu lên vàng, và cuối cùng trở thành đai đen. Ý tưởng này giúp ông có được hợp đồng phân phối độc quyền với 2 công ty sản xuất yoyo lớn nhất nước Mỹ khi đó.

Nhận thấy đây là thời cơ tốt để phát triển yoyo, không chỉ bán ở Mỹ, Alan còn đem yoyo đến Nhật Bản. “Mỗi con yoyo bán ở Nhật Bản tôi lãi một đôla, mục tiêu của tôi là bán được một triệu yoyo để trở thành triệu phú. Đối với tôi mà nói, mục tiêu này giống như 'Giấc mơ Mỹ'. Và ngay năm đầu tiên ở Nhật Bản tôi bán được 10 triệu rưỡi con yoyo. Một sự kiện đáng nhớ trong lịch sử bán yoyo của tôi là một ngày bán yoyo tôi kiếm được 1,6 triệu USD”, Alan nhớ lại.

Sau những thành công từ việc bán yoyo ở Nhật Bản, Alan quyết định phát triển hệ thống của mình sang Hàn Quốc, Hong Kong, Singapore, Anh, Pháp, Tây Ban Nha. Trong vòng 3 năm, ông đã bán được tổng cộng 30 triệu yoyo trên toàn thế giới và thu về 20 triệu đôla.

Với 24 năm kinh nghiệm kinh doanh diều và 3 năm bán yoyo, Alan quyết định nghỉ hưu, và sau đó ông quay lại làm việc ở một công ty mỹ phẩm với mong ước kiếm thêm 10 triệu USD nữa từ lĩnh vực này.

Chia sẻ về câu chuyện thành công trong việc trở thành triệu phú bán yoyo, Alan nói: “Bí mật lớn nhất là có một nụ cười trên môi và có một người thầy trong cuộc sống. Bạn muốn học bơi và người ta đưa cho bạn một quyển sách, bạn không thể nào bơi được. Nhưng có một người thầy hướng dẫn, chắc chắn bạn sẽ bơi được. Người ta thường nói rằng nếu khao khát của bạn đủ lớn thì người thầy sẽ xuất hiện. Và tôi đã có một người thầy như thế.”

Doanh nghiệp cần làm gì trước “thị trường tỷ đô” đang rộng mở

Việc ký kết và thực hiện Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh kinh tế Á Âu đang được giới kinh doanh ví như việc mở ra một “thị trường tỷ đô” mới cho hàng Việt. Tuy nhiên, cơ hội cũng kèm theo thử thách và các doanh nghiệp cần phải lưu ý những gì?

Cờ đã đến tay

Việc Việt Nam chính thức ký hiệp định FTA với Liên minh Kinh tế Á – Âu được đánh giá là sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường tiêu thụ của 5 quốc gia với 180 triệu dân, quy mô GDP trên 2.500 tỷ USD, giúp đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ và đầu tư của Việt Nam.

Theo bà Nguyễn Khánh Ngọc, Vụ thị trường châu Âu, Bộ Công Thương, các cơ hội từ thị trường mới này là rất lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Chính vì vậy, công việc ưu tiên hiện nay là nghiên cứu kỹ các quy định và cam kết của Hiệp định để đón lấy cơ hội từ thị trường mới; đồng thời cần nghiên cứu sớm tìm biện pháp khắc phục khó khăn về khoảng cách địa lý và thanh toán song phương.

Doanh nghiệp Việt đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức trong quá trình hội nhập

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần tìm hiểu quy định về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) cũng như các hàng rào kỹ thuật (TBT) để xây dựng hệ thống sản xuất đạt trình độ kỹ thuật phù hợp. Đây đều là những “điều kiện đủ” để một khi đưa hàng Việt sang xứ người sẽ nắm chắc phần thắng.

Trong khi đó, theo bà Đào Thu Hương, Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Tài chính, nếu xét trên phương diện thuế, đây là giai đoạn Việt Nam bắt đầu bước vào giai đoạn cắt giảm thuế suất nhập khẩu sâu trong một số FTA, qua đó đa dạng hóa sản phẩm phục vụ người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, giá cả các mặt hàng là nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, chế biến hàng xuất khẩu giảm, có thể giúp hạ giá thành, tăng sức cạnh tranh, thúc đẩy và mở rộng thị trường xuất khẩu; đồng thời, cũng sẽ giúp Việt Nam thu hút đầu tư, đào tạo nhân lực, đổi mới công nghệ…

Tuy nhiên, vẫn theo bà Hương, doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt với các thách thức vì năng lực cạnh tranh hiện nay chưa cao, nhiều hạn chế về tài chính và công nghệ, chịu sức ép cạnh tranh về chất lượng và giá cả của hàng nhập khẩu.

Do đó, các doanh nghiệp cần xác định được lợi thế của mình, định vị được ngành hàng, từ đó tăng cường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh đó, cần nắm bắt đầy đủ cam kết về lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu liên quan đến lĩnh vực sản xuất kinh doanh, chủ động xây dựng chiến lược sản xuất, kinh doanh phù hợp trong ngắn hạn và dài hạn, tận dụng cơ hội và sẵn sàng cạnh tranh.

Sau khi Hiệp định được chính thức phê chuẩn, Bộ Tài chính sẽ ban hành thông tư về Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam. Dự kiến thông tư này sẽ được ban hành giữa tháng11/2015 và sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/1/2016. Khoảng thời gian từ nay đến đó có thể coi là giai đoạn nước rút trong công tác chuẩn bị cho các doanh nghiệp Việt Nam trước khi tiến hành các hoạt động xuất khẩu.

Buôn có bạn, bán có phường

Đáng chú ý là trong hành trình thâm nhập thị trường Liên minh Á Âu, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ không quá đơn độc, thậm chí là đang có những lợi thế nhất định. Chẳng hạn, hàng xuất khẩu Việt Nam hiện nay đã và đang khẳng định được thương hiệu và chất lượng trên thị trường quốc tế, trong khi trước đây các doanh nghiệp đã ít nhiều có kinh nghiệm tại thị trường này.

Các nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc hỗ trợ xúc tiến thương mại cho hàng Việt Nam cũng rất đáng chú ý. Vào tháng 11 năm nay, "Hội chợ - Bán hàng Hàng Việt Nam chất lượng cao Mátxcơva 2015" sẽ được tổ chức lần đầu tiên tại Tổ hợp đa chức năng Hà Nội - Matxcova, từ đó tạo ra kênh xúc tiến thương mại đặc biệt đối với thị trường Nga nói riêng, thị trường toàn khối Liên minh Á Âu nói chung.

Toàn cảnh Tổ hợp Đa chức năng Hà Nội - Mátxcơva

Trao đổi với chúng tôi về sự kiện này, ông Lê Trường Sơn, Tổng giám đốc Công ty Incentra, chủ đầu tư của Tổ hợp đa chức năng Hà Nội – Mátxcơva, thì một trong những thông điệp mà Incentra đưa ra qua việc tổ chức Hội chợ chính là khẳng định sự cam kết sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp duy trì hoạt động một cách hiệu quả bằng việc tiếp xúc với các cơ quan chức năng của LB Nga, tiếp cận với hệ thống phân phối rộng khắp, năng động của người Việt và các nhà phân phối khác và xây dựng quan hệ đối tác với các doanh nghiệp Nga.

“Chúng tôi hy vọng rằng, sự kiện này sẽ góp phần khẳng định Tổ hợp đa chức năng Hà Nội – Mátxcơva là cửa ngõ để đưa hàng Việt Nam vào Liên bang Nga, là ngôi nhà tin cậy cho những doanh nghiệp muốn mở rộng kinh doanh tại nước Nga và các nước lân cận”, ông Sơn nói.

Vị doanh nhân giàu kinh nghiệm về thị trường Nga này cho rằng với hiệp định này, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ được hưởng nhiều điều kiện ưu đãi, thuận lợi hóa về hải quan, trong đó những ngành có lợi thế nhất là thủy sản, da giày, dệt may… Đây chính là cơ hội cho hàng hóa Việt Nam cạnh tranh bình đẳng về giá và chất lượng cũng như chiếm lĩnh thị phần lớn hơn trên thị trường Nga.

Trao đổi với chúng tôi, một chuyên gia giàu kinh nghiệm về thương mại quốc tế cho rằng đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam có thể thực sự bán hàng Việt Nam chứ không phải là hàng gia công cho các thương hiệu khác như đối với thị trường Âu Mĩ, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp vừa có thể thu lợi nhuận cao hơn, vừa có thể chủ động hơn về nguồn hàng. Bên cạnh đó, một lợi thế rất quan trọng nữa là doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể thông qua hệ thống buôn bán đã khá phát triển của người Việt tại Nga để đẩy mạnh việc xuất khẩu hàng hóa vào thị trường này.

Trong khi đó, theo bà Hà Phương, Trưởng phòng marketing của công ty Incentra, thực tế doanh nghiệp Việt Nam rất có kinh nghiệm trong việc xuất khẩu hàng hóa vào các nước khó tính như châu Âu và Mỹ. Tuy nhiên, việc chỉ gia công, sản xuất theo đơn đặt hàng mang thương hiệu của nước ngoài đang là điểm khó khăn vì doanh nghiệp không chủ động được thị trường, phí gia công đa phần dựa trên phí lao động nên tỷ suất lợi nhuận rất thấp.

“Việc phát triển sang thị trường Nga sẽ tận dụng được lợi thế, kinh nghiệm, xây dựng được thương hiệu của chính doanh nghiệp, bán hàng trực tiếp cho các nhà phân phối. Đồng thời, việc tận dụng được cơ hội khi Hiệp định FTA đi vào có hiệu lực với một loạt thuế suất giảm về 0% sẽ giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận, không còn tình trạng xuất hàng với lợi nhuận thấp bởi sản xuất ở giá gốc, bán hàng ở giá cành”, bà Phương nhấn mạnh.

9X bỏ học làm giám đốc, kiếm hàng chục tỷ đồng mỗi tháng

Tự tin với tuổi trẻ và kinh nghiệm khởi nghiệp sớm, chàng trai sinh năm 1993 Ôn Thành Huy luôn tin tưởng rằng mình sẽ trở thành Jack Ma thứ 2 của Trung Quốc.

Thành công từ lựa chọn định mệnh

Thân hình gầy gò cùng cặp kính cận, chàng trai 22 tuổi mang dáng vẻ thư sinh yếu ớt Ôn Thành Huy hiện là tâm điểm chú ý của dư luận Trung Quốc. Anh hiện là CEO của Công ty trách nhiệm hữu hạn Liwushuo (GiftTalk) tại Bắc Kinh.

Liwushuo là một công ty bán hàng trực tuyến, chuyên cung cấp những món quà tặng chất lượng cao, giúp người sử dụng dễ dàng lựa chọn những món quà ý nghĩa và bất ngờ cho bạn bè, gia đình, người yêu, đồng nghiệp. Điểm đặc biệt của Liwushuo là người dùng có thể ghi âm giọng nói và sử dụng mã QR để gắn những lời chúc mà mình muốn gửi gắm lên món quà đã chọn, nếu không tự ghi âm giọng nói, khách hàng cũng có thể lựa chọn những lời chúc sẵn có tại ứng dụng.

Ông chủ của Liwushuo - Ôn Thành Huy sinh năm 1993, tính đến nay, anh đã lập nghiệp được 6 năm và được xem là doanh nhân 9X nhiều kinh nghiệm nhất Trung Quốc. Việc kinh doanh của Thành Huy manh nha từ những việc làm rất đơn giản.

Năm 16 tuổi, khi còn là học sinh trung học, Thành Huy đã nảy ra ý định kinh doanh từ khả năng vẽ của mình, cậu tự tay vẽ bưu thiếp và bán cho các bạn học, với việc bán được 3.000 tấm bưu thiếp, Thành Huy cũng kiếm được mấy ngàn NDT – số tiền không hề nhỏ với một học sinh trung học.

Hai năm sau, Thành Huy cùng bạn học là An Ni mở rộng quy mô kinh doanh khi tự lập một công ty nhỏ chuyên bán những món đồ lưu niệm liên quan đến trường học và tiêu thụ tại hơn 70 trường học của tỉnh Quảng Đông.

Định hình được con đường đi của riêng mình, Ôn Thành Huy quyết định nghỉ học khi đang là sinh viên năm thứ 2 của Đại học Trung Sơn, thành phố Hàng Châu – đại học trọng điểm trong công trình 211 của Trung Quốc.

Phải dành thời gian cho kinh doanh khiến Ôn Thành Huy không thể chuyên tâm vào học hành, việc thi lại đối với anh là chuyện thường gặp. Cuối cùng, Ôn Thành Huy phải lựa chọn một trong hai con đường: học và làm. Quyết định bỏ học của Thành Huy bị cha mẹ phản đối dữ dội, thậm chí, mẹ Thành Huy còn đòi từ mặt con trai.

Ngoài sự phản đối của cha mẹ, Thành Huy còn gặp phải sự mỉa mai của bạn bè, nhưng đối với anh, nghỉ học không có nghĩa là vĩnh viễn từ bỏ việc học hành, sau khi rời trường đại học, vẫn duy trì thói quen đọc sách và nghiên cứu.

Tháng 7/2014, chàng trai 21 tuổi họ Ôn cho ra đời công ty Liwushuo, đồng thời phát triển ứng dụng trên các hệ điều hành iOS, Android và Windows Phone. Điều tạo nên sự khác biệt ở Liwushuo so với những trang bán hàng khác là việc Thành Huy đã áp dụng công nghệ để biến những mặt hàng của mình thành những món quà “biết nói”.

"Doanh nhân dưới 30 tuổi xuất sắc nhất"

Đúng một tháng sau, Liwushuo của Ôn Thành Huy đã hoàn thành vòng quay vốn. Chỉ trong vòng 4 tháng, số lượng người dùng ứng dụng Liwushuo đã lên tới con số 2 triệu, lượng giao dịch đạt 10 triệu, đối với một chàng trai 21 tuổi, đó là một thành công ngoài sức tưởng tượng. Hiện tại công ty của Ôn Thành Huy có tổng cộng 24 nhân viên và đều là những người trẻ tuổi, thành viên lớn nhất năm nay cũng mới chỉ 26.

Tháng 12/2014, năm tháng sau khi Liwushuo ra đời, Ôn Thành Huy được trang Cyzone bình chọn là doanh nhân mới dưới 30 tuổi xuất sắc nhất. Tháng 1/2015, anh đại diện cho doanh nhân thế hệ 9X tham gia chương trình “Kinh tế 30 phút” của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc.

Nhiều người nhận xét, Ôn Thành Huy có ngoại hình giống Dương Nguyên Khánh - CEO của hãng máy tính Lenovo, nhưng anh cho biết, thần tượng của mình là doanh nhân nổi tiếng Jack Ma (Mã Vân) – chủ tịch tập đoàn Alibaba.

Mơ ước thành công như thần tượng của Thành Huy từng bị cha mẹ gạt phăng đi. Ngày Thành Huy quyết định nghỉ học, cha mẹ anh đã nói: “Ông Mã Vân ấy đã làm hại con rồi, đất nước này chỉ có thể có một Mã Vân mà thôi, làm sao con có thể trở thành người thứ hai? Đừng mơ mộng nữa, ngoan ngoãn học hành đi, tốt nghiệp đại học và trở thành một công chức mới là con đường đúng đắn”.

Ôn Thành Huy tiết lộ, khi tiếp chuyện một nhà đầu tư và hỏi lý do “Tại sao anh lại chọn đầu tư cho tôi”, anh đã nhận được câu trả lời “Bởi chúng tôi tin rằng, cậu có thể trở thành Jack Ma 9X, chúng tôi có thể đánh cược điều đó.”

Ôn Thành Huy tự hào về thành công hiện tại của mình, anh chia sẻ: “Kinh doanh là phương thức sống tốt nhất! Hiện tại đã có hơn 10 triệu người sử dụng ứng dụng Liwushuo, doanh số bán hàng hàng tháng là 50 triệu NDT. Hi vọng trong tương lai không xa, với sự nỗ lực của chúng tôi, các con số ấy sẽ tăng thêm 10 lần, để tôi chứng minh với thế giới rằng, thế hệ 9X chúng tôi không hề khoác lác, chúng tôi có thể tạo nên một “đế chế” kinh doanh thực sự!

Những triệu phú nhí khiến thế giới “ngả mũ” chào

Evan bắt đầu hoạt động trên YouTube năm cậu 8 tuổi với kênh riêng có tên gọi là EvanTube. Giờ đây, cậu đã kiếm được trung bình 1,3 triệu USD hằng năm nhờ hơn 1 triệu lượt người theo dõi.

Ngày nay, số lượng tỷ phú - triệu phú chưa tốt nghiệp đại học ngày càng nhiều trên thế giới, và họ không phải những đứa trẻ sống trong nhung lụa hay hưởng thừa kế từ gia đình. Họ đều là những người đi lên từ hai bàn tay trắng, dù độ tuổi chỉ mới chập chững vị thành niên, nhưng đã khiến không ít người bất ngờ vì khả năng xuất chúng.

Christian Owens: Mac Bundle Box

(Ảnh: Masons/Dailymail)

Christian thành công trước khi chạm mốc 16 tuổi, bởi cậu khởi nghiệp công ty thiết kế đầu tiên của mình năm 14 tuổi, một thời gian sau khi tự tìm tòi học cách thiết kế website. 

Sau đó, cậu thuyết phục vô số nhà sản xuất và hãng phân phối chấp nhận gói phần mềm dành cho Mac OS X do cậu sáng tạo nên với lý do Steve Jobs là thần tượng và niềm cảm hứng trong đời. Sản phẩm Mac Bundle Box chính là con gà đẻ trứng vàng để biến cậu bé trở thành một trong những triệu phú trẻ nhất thế giới.

Bài học: Đừng ngần ngại theo đuổi ước mơ của mình, và hãy hướng người tiêu dùng lựa chọn một sản phẩm với giá thành thấp hơn nhưng giá trị tương đương.

Emil Motycka: Motycka Enterprises

(Ảnh: Emilslawn)

Emil bắt đầu công việc cắt cỏ từ khi 9 tuổi, vào thời điểm đó, mọi việc dường như khá dễ dàng đối với một cậu nhóc. Tuy nhiên, tư duy kinh doanh bẩm sinh đã giúp cậu biến điều đơn giản ấy thành công việc hái ra tiền.

Vào năm 13 tuổi, cậu vay 8.000 USD để mua lại một công ty cắt cỏ, sau đó thành lập nên Motycka Enterprises - chuyên cung cấp dịch vụ chăm sóc vườn tược khi tròn 18 tuổi và kiếm khoảng 100.000 USD mùa hè năm ấy. 

Bài học: Dù sản phẩm bạn tung ra có giống những điều các công ty khác từng làm đi chăng nữa, hãy tối ưu hóa và mang nó tới tay người tiêu dùng với chất lượng xuất sắc hơn.

Evan: EvanTube

(Ảnh: kwiknews.com).

Evan bắt đầu hoạt động trên YouTube năm cậu 8 tuổi với kênh riêng có tên gọi là EvanTube. Giờ đây, cậu bé đã kiếm được trung bình 1,3 triệu USD hằng năm nhờ hơn 1 triệu lượt người theo dõi. Chính xác thì cậu bé đó làm gì mà có thể thực hiện được điều không phải ai cũng làm được dù đã trưởng thành?

Tất cả những gì cậu làm thường xuyên là thể hiện suy nghĩ và cảm nhận về các trò chơi và mọi thứ mà các cậu bé khác cũng đam mê.

Từ Minecraft, Angry Birds cho tới Legos, cậu nhóc đã làm giàu nhờ những điều bản thân ưa thích ấy.

Cameron Johnson: Cheers and Tears

(Ảnh: Cameronjohnson.com).

Cameron kiếm tầm 400.000 USD/tháng khi anh học phổ thông. Điểm xuất phát của anh thực chất lại đơn giản tới ngỡ ngàng, đó là nhận trách nhiệm thiết kế thiệp mời cho bữa tiệc của ba mẹ. Điều đáng ngạc nhiên chính là mọi người đã thuê anh để thiết kế thiệp mời cho họ sau khi tận mục sở thị khả năng của Cameron.

Đứng ra sáng lập Cheers and Tears năm 14 tuổi và tiếp tục phát triển lên phần mềm cùng với quảng cáo qua mang, điều đó giúp anh trở thành triệu phú khi bắt đầu bước chân vào trung học.

Bài học: Nếu thực sự có khả năng ở lĩnh vực gì thì hãy đào sâu và nhân rộng quy mô khi bạn có thể. Chẳng thế mà nhân vật Joker trong Batman từng nói một điều mà rất nhiều người tâm đắc, đó là: “Khi bạn giỏi một việc gì đó, đừng bao giờ làm không công”.

Adam Hildreth: Dubit và Crisp

(Ảnh: crispthinking.com).

Adam trở thành triệu phú vào đúng sinh nhật thứ 16 sau khi thành lập nên trang mạng xã hội dành cho thanh thiếu niên với tên gọi Dubit (phổ biến ở Anh). Không dừng lại ở đó, anh tiến xa hơn bằng cách phát triển Crisp - một doanh nghiệp đứng ra bảo vệ trẻ em chống lại những tên bệnh hoạn rình rập trên mạng.

Vào năm 2004, anh lọt vào danh sách 20 người trẻ tuổi giàu nhất nước Anh.

Bài học: Đôi khi hãy nhìn vào những xu hướng phổ biến và nghiên cứu để đi theo hướng tiếp cận khác, cùng với đó là kết hợp tìm kiếm và đưa ra giải pháp cho một vấn đề nhức nhối trong xã hội hiện đại. Đó là cách Adam giành được thành công như bây giờ.

Moziah Bridges: Mo’s Bows

(Ảnh: Divine Magazine).

Công ty sản xuất nơ đeo cổ của Moziah bắt đầu xuất hiện trên thị trường năm cậu bé 9 tuổi, và tiếp tục mở rộng kinh doanh để thu về 150.000 USD mỗi năm sau đó.

Tính tới thời điểm hiện tại, cậu sở hữu rất nhiều nhân viên và xuất hiện trên hàng loạt tạp chí danh tiếng, đồng thời tự đứng xa sản xuất dòng quần áo riêng đóng mác cá nhân.

Bài học: Nếu bạn quyết định kinh doanh, hãy mở rộng và phát triển hết mức có thể, bên cạnh đó, đừng quên tạo lập một đội trung thành và giỏi giang để giúp đỡ bạn.

Geoff, Dave, & Catherine Cook: My Yearbook

(Ảnh: CNBC).

Trước cả thời điểm Facebook trở thành ông trùm mạng xã hội như bây giờ, ba anh em nhà Cook đã sáng lập My Yearbook - một trang mạng xã hội dựa vào ngôi trường bạn theo học. Cơ chế hoạt động tương tự Facebook nhưng chú trọng vào học sinh phổ thông hơn là sinh viên đại học.

Ý tưởng khởi phát từ thời điểm họ chuyển tới sống trong một thị trấn mới và muốn kết bạn.

Sáu năm sau, họ bán My Yearbook cho công ty Quepasa Corps với giá 100 triệu USD. Có thể hiểu rằng bằng việc đáp ứng nhu cầu của bản thân, ba người họ đã sáng tạo và bắt kịp thời cuộc để thỏa mãn mong muốn của những bạn bè đồng trang lứa.

Sanjay & Shavran Kumaran: GoDimensions

(Ảnh: GoDimensions).

Hai anh em hơn kém nhau 2 tuổi này đã tự thành lập nên doanh nghiệp sản xuất trò chơi của riêng họ. Sanjay và Shavran (12 và 14 tuổi) sáng tạo nên vô số ứng dụng với tổng cộng hơn 35.000 lượt download, đặc biệt nổi tiếng với Catch Me Cop.

Các phần mềm do họ sản xuất đều miễn phí đối với người chơi do chi phí để duy trì hoạt động đều dựa vào quảng cáo.

Giờ đây, họ trở thành những người phát biểu tại diễn đàn, sự kiện về các ý tưởng và hiện thực hóa ước mơ kinh doanh cho doanh nhân trẻ tuồi.

Farrhad Acidwalla: Rockstah Media

(Ảnh: Verve Magazine).

Farrhad là người sáng lập ra Rockstar Media năm 16 tuổi, một công ty phụ trách marketing với số lượng nhân viên là 20 người trên khắp thế giới.

Cậu từng xuất hiện trên sân khấu của TED Talks – nơi những bài phát biểu từ tài năng toàn cầu truyền cảm hứng cho các bạn trẻ nói riêng và mọi người trên thế giới.

Farrhad được biết đến là một trong những doanh nhân tiềm năng hàng đầu thế hệ hiện tại. Khi trả lời phỏng vấn về thành công ngày nay, cậu chia sẻ: “Đội ngũ của tôi chính là nền tảng tạo nên công ty”. 

Bài học: Việc xoay sở một mình đôi khi không phải ý hay, điều nên làm chính là xây dựng nên một nhóm người chuyên nghiệp hỗ trợ bản thân mình vươn xa hơn.

Robert Nay: Bubble Ball App

 (Ảnh: deseretnews.com).

Nhờ trò chơi nổi tiếng Bubble Ball, Robert đã bỏ túi hơn 2 triệu USD chỉ trong vòng hai tuần khi cậu 14 tuổi. Giờ đây, số lượt tải về đã lên tới 16 triệu, đồng thời, Robert đang tiếp tục phát triển các ứng dụng mới cùng công ty Nay Games.

Bubble Ball từng xuất hiện trên chương trình thu hút đông đảo khán giá Mỹ Good Morning America và liên tục nằm trong danh sách một trong những trò chơi phổ biến nhất trên Apple Store. 

Không ít người có thể giành được thành công bất ngờ vì đôi khi còn phụ thuộc may mắn và nhiều yếu tố, nhưng một trong những điều quan trọng và cơ bản ban đầu chính là việc tạo nên sản phẩm tốt để thu hút người tiêu dùng.

Nick D’Aloisio: Summly

(Ảnh: BRW)

Năm 2013, Nick D’Aloisio bán công ty riêng Summly cho ông lớn Yahoo với giá 30 triệu USD, giúp anh trở thành một trong những triệu phú tự thân trẻ nhất thế giới.

Nick hiện tại đang làm việc tại Yahoo và được chính tờ báo Wall Street Journal đặt tên là “Người sáng lập của năm”, ngoài ra, anh còn lọt vào danh sách Time 100 - những bạn trẻ có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới - của báo TIME.

Bên cạnh đó, Nick cũng là người trẻ nhất từng nhận được lượng vốn đầu tư mạo hiểu trong lĩnh vực công nghệ từ tỷ phú Hong Kong Lý Gia Thành. Điều đó cho thấy tuổi tác chưa bao giờ là vấn đề ngăn cản sự giàu có, chính bản thân tài năng mới phản ánh chính xác mọi thứ.

Leanna Archer: Leanna’s Hair

(Ảnh: Hayonlineblog).

Cô bé Leanna khởi nghiệp đóng gói và bán sáp bôi tóc tự làm nhờ công thức bí mật của cụ cố từ năm 9 tuổi. Kể từ đó, cô đã mở rộng toàn bộ hệ thống sang các dòng sản phẩm khác dựa trên bí quyết ấy.

Công ty của Leanna mang về 100.000 USD hằng năm, hiện tại giá trị tài sản ròng của cô lên tới hơn 3 triệu USD.

Cô cũng đã sáng lập nên Quỹ Giáo dục Leanna Archer giúp đỡ và đáp ứng các nhu cầu cơ bản của hơn 200 trẻ em Haiti hằng ngày, bao gồm cả việc học tập. Từ đó có thể hiểu rằng, khi thành công, hãy học cách sẻ chia với những người còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.